ઓક્સિડેશન અવસ્થાના 'અસમાનુપાતીકરણ' (disproportionation) એટલે શું? એક ઉદાહરણ આપો.
(N/A) જે પ્રક્રિયામાં એક જ પદાર્થનું એકસાથે ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન થાય તેને અસમાનુપાતીકરણ પ્રક્રિયા કહેવાય છે. આ પ્રક્રિયામાં,એક ચોક્કસ ઓક્સિડેશન અવસ્થા અન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ (એક નીચી અને એક ઊંચી) ની સાપેક્ષમાં ઓછી સ્થાયી બને છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મેંગેનેટ $(VI)$ આયન $(MnO_4^{2-})$ એસિડિક દ્રાવણમાં અસ્થાયી છે અને તે અસમાનુપાતીકરણ પામીને પરમેંગેનેટ $(VII)$ $(MnO_4^{-})$ અને મેંગેનીઝ $(IV)$ ઓક્સાઈડ $(MnO_2)$ બનાવે છે.
$3MnO_4^{2-} + 4H^{+} \to 2MnO_4^{-} + MnO_2 + 2H_2O$
ઉદાહરણ તરીકે,મેંગેનેટ $(VI)$ આયન $(MnO_4^{2-})$ એસિડિક દ્રાવણમાં અસ્થાયી છે અને તે અસમાનુપાતીકરણ પામીને પરમેંગેનેટ $(VII)$ $(MnO_4^{-})$ અને મેંગેનીઝ $(IV)$ ઓક્સાઈડ $(MnO_2)$ બનાવે છે.
$3MnO_4^{2-} + 4H^{+} \to 2MnO_4^{-} + MnO_2 + 2H_2O$
Explore More
Similar Questions
નીચેનામાંથી કયું વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા અનુભવતું નથી?
નીચેની પ્રક્રિયા પરથી તમે કયા પ્રકારની માહિતી મેળવી શકો છો?
$(CN)_{2(g)} + 2OH_{(aq)}^{-} \to CN_{(aq)}^{-} + CNO_{(aq)}^{-} + H_2O_{(l)}$
$(CN)_{2(g)} + 2OH_{(aq)}^{-} \to CN_{(aq)}^{-} + CNO_{(aq)}^{-} + H_2O_{(l)}$
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કયું અસમાનતા (disproportionation) પ્રતિક્રિયા દર્શાવતું નથી?
આપેલ પ્રક્રિયાના પ્રકારમાંથી $A$,$B$,$C$,$D$ નક્કી કરો. $XeF_4 + H_2O \longrightarrow Xe + XeO_3 + HF + O_2$
Medium
View Solutionજ્યારે સફેદ ફોસ્ફરસ કોસ્ટિક સોડા સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે $PH_3$ અને $NaH_2PO_2$ ઉત્પન્ન થાય છે. આ પ્રક્રિયા શેનું ઉદાહરણ છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo